...

Irresistible | Adam Alter (Kitap)

Karşı Konulmaz, bağımlılık yapıcı davranışları yani ‘Davranışsal Bağımlılığı’ özellikle teknoloji açısından ele alıyor. Kitapta, konuyla ilgili olarak yapılan araştırmaların ve deneylerin sonuçları da paylaşılıyor.

Kitap, çarpıcı bir örnekle başlıyor. Apple, Instagram, Blogger, Twitter, Medium gibi firmaların kurucuları aslında oldukça bağımlılık yapıcı bir teknoloji yarattıklarının farkında oldukları için kendi çocukları söz konusu olduğunda interneti / tablet / bilgisayar kullanımını sınırlandırmışlardır. Yazar, bu kişilerin teknolojinin çekiciliğinin bir bağımlılığa dönüşmesinin an meselesi olması nedeni ile bu tür bir karar aldıklarını vurgulamıştır.

Bağımlılık büyük oranda çevre ve koşullar tarafından yaratılır. Bir deneyim geliştikçe eskisinin karşı konulmaz, adeta silaha dönüşmüş bir versiyonu haline geliyor. Facebook 2004 yılında eğlenceliydi, 2016’da ise bağımlılık yapıcı. (sayfa 13)

Teknoloji, onu kitle tüketimi için şekillendiren kurumlar tarafından yönlendirilene kadar, ahlaken iyi veya kötü değildir. Uygulamalar ve platformlar zengin sosyal bağlantıları geliştirecek şekilde de tasarlanabilir, sigaralarda olduğu gibi bağımlılık yaratmak üzere de.

Davranışsal bağımlılık altı bileşenden oluşur:

- Ulaşabildiğinizin az ötesinde çekici hedefler,
- Karşı konulmaz ve öngörülmez olumlu geri besleme,
- Artan bir gelişme ve ilerleme duygusu,
- Zaman içinde yavaş yavaş zorlaşan görevler,
- Çözüm gerektiren gerilimler,
- Güçlü sosyal bağlantılar.

Yazarın önerisi şöyle:

Davranışsal bağımlılık çağı henüz yeni başlamış sayılsa da, bir krizin işaretleri kendini göstermekte. Burada olumlu olan nokta, davranışsal bağımlılık ilişkisi henüz sabit bir hale geçmemiş ve şekillendirilebilir durumda. Bu nedenle, davranışsal bağımlılıkların nasıl işlediğini çözmeyi başaranlar da. Kendilerini muhtemel zarardan koruyabilirler. Bu noktadan hareketle, kitap genel hatlarıyla davranışsal bağımlılığı ve insan psikolojisinin bu bağımlılık türüne neden bu kadar açık olduğunu inceliyor.

Kitabın içeriğini oluşturan diğer bazı noktalar şöyle:

- Geri bildirimin bağımlılık davranışı üzerindeki etkileri,
- Son dönemlerde pek çok kişide artan bir dizinin bölümlerini arka arkaya izleme (binge-watching) davranışı,
- Bir garsonun hiç yazmadan 5-6 masanın siparişini aklında tutması, mutfağa iletmesi ancak, siparişleri dağıttıktan hemen sonra bu siparişleri unutmasının perde arkası (Zeigarnik Etkisi),
- Oyun tasarımcılarının kendi oyunlarını oynamaktan işlerine devam edememesinin hikayesi, bağımlılık yapıcı bilgisayar oyunlarının önce oyun konsollarına ardından mobil cihazlara taşınması ve bu durumun hayatımızı nasıl etkilediği (Candy Crush, Tetris, 2048, Süper Mario, FarmVille, World of Warcraft gibi örnekler paylaşılıyor),
- ‘Öğrenmede yakınsal gelişim alanının’ oyun tasarımında nasıl kullanıldığı,
- Bağımlılık yapıcı oyunların ortak tasarım özellikleri,
- Instagram, Facebook, v.b. sosyal medya bağımlılıkları,
- Çalışma hayatında belki de en fazla görülen bağımlılıklardan biri olan ‘boş posta kutusu’ hedefi,
- ‘Neredeyse kazanma deneyimi’nin yol açtıkları,
- Sınırlı süreyle kampanyalı alışveriş imkanı tanıyan sitelerden yapılan “çoğu gereksiz” alışverişler,
- The Sopranos’un ve bazı filmlerin/dizilerin adeta havada asılı kalan sonu,
- Bir ortamda kullanılmasa bile görünür şekilde duran telefonunyüz yüzee iletişimi nasıl etkilediği,
- Uyurken başucumuzda duran cep telefonunun bizi nasıl etkilediği,
- Bir internet bağımlılığı merkezi (reStart) ile ilgili ayrıntılar.

Irresistible: The Rise of Addictive Technology and the Business of Keeping Us Hooked
Karşı Konulmaz - Bağımlılık Yapıcı Teknolojinin Yükselişi ve Bizim Ona Esir Edilişimiz
Adam Alter
2018
344 sayfa
goodreads

🌿 2013-2021   şimdi   kitaplık   thebookish.de